BİLİNÇALTI & PSİKOSOMATİK • MUSTAFA TÜRKMEN YAKLAŞIMI

Tekrarlayan Belirtilerde Bilinçaltı Tetikleyiciler Nasıl Fark Edilir?

Benim yaklaşımımda ‘belirti son noktadır; arkasındaki hikâyeyi araştırıyoruz’ cümlesi özellikle burada anlam kazanır. Tekrarlayan bir belirtinin yalnız bedensel tarafına değil, hangi zamanlarda, hangi kişilerle ve hangi yaşam olayları sırasında arttığına da bakarım. Bu, belirtinin psikolojik olduğu sonucuna varmak değil; tekrarın bütün haritasını çıkarmaktır.

Tetikleyici Nedir?

Tetikleyici, bedensel veya duygusal tepkiyi başlatan olay, düşünce, ortam veya ilişkisel durum olabilir. Bazen kişi bunu açıkça fark eder, bazen yalnız sonuç olan belirtiyi fark eder.

Örneğin her aile ziyareti sonrası baş ağrısı olması, ziyaretin doğrudan neden olduğu anlamına gelmez; ama o ortamda ne yaşandığını araştırmaya değer kılar.

Zamanlama En Güçlü İpuçlarından Biridir

Belirti ne zaman başlıyor? Haftanın hangi günü, hangi konuşmadan sonra, hangi görev öncesinde veya hangi kişiyle temas sonrası artıyor?

Ben bu soruları tekrar tekrar sorarak tesadüf gibi görünen örüntüleri görünür hale getiririm.

İç Cümleyi Yakalamak

Tetikleyiciden hemen sonra kişinin aklından geçen ilk cümle önemlidir. ‘Yine beni eleştirecek’, ‘kaçmalıyım’, ‘hayır diyemem’, ‘baş edemem’ gibi cümleler alarmı büyütebilir.

Bu iç cümle çoğu zaman eski bir deneyimin bugünkü yansımasıdır.

Davranış Döngüsü

Belirti sonrası kişi ne yapıyor? Kaçıyor mu, kontrol mü ediyor, yemek mi yiyor, susuyor mu, kendisini mi suçluyor?

Bu davranış kısa süreli rahatlama sağlıyorsa döngü güçlenebilir.

Bir Haftalık Kayıt Neden Değerlidir?

Kısa bir kayıt bile tetikleyicileri görünür hale getirebilir. Saat, olay, duygu, bedensel his ve davranış yazılabilir.

Ben görüşmelerde bu tür somut kayıtlardan çok faydalanırım çünkü yalnız hafızaya dayalı anlatımdan daha net örüntü gösterebilir.

Her Tekrar Bilinçaltı mıdır?

Hayır. Beslenme, uyku, fiziksel yük, hastalıklar ve çevresel faktörler de tekrar eden belirtiler oluşturabilir.

Benim yaklaşımımın farkı, bu alanları birbirine rakip görmeden aynı tabloda değerlendirmektir.

Benim Değerlendirmemde Neye Bakıyorum?

Belirtinin tıbbi ve yaşam tarzı tarafı, zamanlama, ilişkisel tetikleyiciler, aile örüntüleri, iç cümleler, kaçınma-kontrol davranışları ve uyku-beslenme düzeni birlikte değerlendirilir.

Sonuç

Bilinçaltı tetikleyici aramak gizli bir sebep uydurmak değildir. Tekrarlayan belirtilerin zamanlama ve davranış haritasını çıkararak, kişinin kendi örüntüsünü daha net görmesini sağlamaktır.