BİLİNÇALTI & PSİKOSOMATİK • MUSTAFA TÜRKMEN YAKLAŞIMI

Kontrol İhtiyacı, Kaygı ve Bedensel Gerilim

Kontrol ihtiyacı çoğu zaman ‘titizlik’ veya ‘sorumluluk’ gibi görünür. Fakat kişi her şeyi bilmeden rahat edemiyor, görev devredemiyor ve belirsizlikte yoğun kaygı yaşıyorsa kontrol bir güvenlik stratejisine dönüşmüş olabilir.

Kontrol Neden Güven Verir?

Belirsizlik kişide kaygı oluşturduğunda plan yapmak ve kontrol etmek kısa süreli rahatlama sağlar.

Zihin bunu öğrenir ve bir sonraki belirsizlikte daha fazla kontrol ister.

Görev Devredememe

‘Ben yapmazsam yanlış olur’ düşüncesi kişiyi sürekli sorumluluk taşımaya iter. İş ve aile hayatında bu davranış yorgunluğu artırabilir.

Kontrol arttıkça çevredeki kişilerin sorumluluk alma alanı da daralabilir.

Bedensel Gerilim

Sürekli tetikte olmak kasların ve nefesin gevşemesini zorlaştırabilir. Kişi tatilde bile zihnen çalışıyor olabilir.

Bu nedenle kontrol ihtiyacını yalnız karakter özelliği olarak değerlendirmem.

Belirsizlik Korkusu

Kontrol davranışının arkasında çoğu zaman ‘ne olacağını bilmezsem baş edemem’ inancı vardır.

Ben çalışmalarda kişinin aslında belirsizliği mi, yoksa kendi baş etme kapasitesine güvenmemeyi mi zor bulduğunu ayırmaya çalışırım.

Kontrolü Bırakmak Değil Esnetmek

Amaç düzensiz yaşamak veya sorumluluğu terk etmek değildir. Kontrolün gerekli olduğu alan ile yalnız kaygıyı yatıştırmak için kullanılan alanı ayırmak gerekir.

Küçük belirsizliklere tahammül etmeyi öğrenmek bu esnekliği geliştirir.

Benim Değerlendirmemde Neye Bakıyorum?

Belirsizlik anındaki düşünceler, tekrar kontrol davranışları, görev devretme, uyku, kas gerginliği, ailedeki güvenlik dili ve kaygı düzeyi birlikte değerlendirilir.

Sonuç

Kontrol kısa süreli güven sağlayabilir; fakat sürekli kullanıldığında kaygının sürmesine katkı sağlayabilir. Ben kontrolü tamamen bırakmak yerine daha esnek hale getirmeyi hedeflerim.